Autorun, taşınabilir disklerin bilgisayara takıldığında istenilen
programı veya programları otomatik olarak çalıştırması için kullanılan
bir uygulamadır. Autorun özelliği CD, DVD ve USB diskler gibi bütün
taşınabilir disklerde bulunmaktadır. Autorun özelliği işlevinden dolayı çok ciddi güvenlik açıklıklarına
sebep olmaktadır.
Trojan ve worm gibi zararlı yazılımlar bu özelliği
kullanarak son kullanıcıya farkettirmeden çok hızlı bir şekilde
yayılmaktadır. Autorun ile yayılma özelliğinin oldukça kolay olması ve
son kullanıcının farkındalığını en aza indirmesi dolayısıyla, bu
yöntemi kullanan zararlı yazılımların sayısında son yıllarda ciddi bir
artış görülmektedir.
Bu konuda Bilgi Güvenliği sitemizde "USB Disklerde AutoRun ile Gelen Tehlike "
adlı bir makale yayınlanmış ve bir çözüm önerisinden bahsedilmişti.
Microsoft tarafından da önerilen bu çözüm önerisinin bazı Windows işletim sistemlerinde yetersiz olduğu belirlenmiştir. Bu makalede Autorun özelliğinin
Microsoft Windows işletim sistemlerinde tam olarak nasıl kapatılacağına
dair yöntemler anlatılmaktadır.
Öncelikle çok
karıştırılan Autorun ve Autoplay arasındaki farka değinelim. Bu
iki özellik isimleri itibariyle benzer işlevlere sahipmiş gibi
görünse de aslında birbirlerinden farklıdır. Autorun
özelliği, taşınabilir disklerin bilgisayara takıldığında
istenilen programı veya programları otomatik olarak çalıştırması
için kullanılır. Örneğin, USB disk takıldığında
bir kurulum dosyasının otomatik olarak çalışması
isteniyorsa Autorun özelliği kullanılır.
Autoplay özelliği
ise, taşınabilir disk bilgisayara takıldığında bir ortam
dosyasının nasıl çalıştırılacağına kullanıcının
karar vermesini sağlar. Örneğin, taşınabilir diskte bir mp3
dosyası olsun. Autoplay özelliği sayesinde kullanıcı bu mp3
dosyasının winamp programıyla veya windows media player
programıyla çalıştırılacağına karar verebilir.
Autorun özelliğinin
çalışması için Autorun.inf dosyası
kullanılmaktadır. Bu dosya ile Autorun özelliği kullanılarak
taşınabilir disk takıldığında neler yapılacağı komutlarla
belirlenmektedir. Örnek bir Autorun dosyası aşağıdaki
gibidir
[autorun]
open =
program.exe
Bu komutlar kullanılarak
taşınabilir diskte bulunan program.exe dosyası otomatik
olarak çalıştırılabilmektedir.
Autorun Özelliğinin
Beraberinde Getirdiği Riskler
Autorun özelliği,
taşınabilir disk içerisine kopyalanan zararlı yazılımların,
taşınabilir diskin takıldığı bilgisayara, kullanıcıya
farkettirmeden kurulmasına sebep olur. Zararlı yazılımın
bulaştığı bilgisayara başka bir taşınabilir disk takılması
durumunda zararlı yazılım kendini bu diske de kopyalamaktadır.
Zararlı yazılımlar bu şekilde hızlı bir şekilde yayılmaktadır.
Zararlı yazılım
sisteme sızdığında, internet üzerinden bir bilgisayara
bağlanarak, bulaştığı bilgisayarın zombi haline gelmesini
sağlayabilir. Kurulan zararlı yazılım bir keylogger olabilir ve
kişisel bilgilerin çalınmasına sebep olabilir. Bunun gibi
pek çok zararlı işlemi gerçekleştirebilir.
Autorun Özelliği
Nasıl Kapatılır?
Windows işletim
sistemlerinde Autorun özelliğini kapatmak için pek çok
yol bulunmaktadır. Ancak bazı çözümler diğerlerine
göre daha etkilidir. Şimdi Autorun özelliğini kapatma
yollarına bir göz atalım:
SYS:DoesNotExist Yöntemi ile Autorun.inf Dosyalarının Çalışmasının Engellenmesi
Autorun.inf dosyalarının
çalışmasını engellemek için en kolay ve en etkili
yöntemdir. Bu yöntemde, kütük anahtarı (registry
key) yazılarak genel bir politika oluşturulur ve autorun.inf
dosyalarının çalışması engellenir. Bu yöntemi
uygulamak için aşağıdaki adımlar izlenir:
Notepad açılarak
yeni bir dosya oluşturulur. Dosyanın içerisine aşağıdaki
satırlar eklenir. Köşeli parantez arasındaki kısmın tek
bir satırda olmasına dikkat edilmelidir.
Dosya NoAutoRun.reg
ismiyle kaydedilir. Dosya uzantısının reg olmasına
dikkat edilmelidir.
Oluşturulan
NoAutoRun.regdosyası üzerinde sağ
tıklanır ve birleştir (merge) seçilir. Uyarı
mesajları kabul edildiğinde kayıt kaydedilmiş olacaktır.
Bilgisayar yeniden
başlatıldığında kütük kaydı etkin hale gelir ve
autorun.inf dosyalarının çalışmamasını sağlar.
Bu yöntem bütün
Windows işletim sistemlerinde çalışmaktadır.
Grup İlkesi Yöntemi
Grup İlkesi’nde
yer alan Otomatik kullan’ı kapat özelliği etkin hale
getirilerek Autorun özelliği devre dışı bırakılabilir. Bu
yöntemi uygulamak için Windows 2000, Windows 2003 ve
Windows XP’de aşağıdaki adımlar izlenmelidir:
Başlat
menüsünden Çalıştır tıklanır.
Gpedit.msc
yazılır ve Tamam tıklanır.
Bilgisayar
Yapılandırması ->
Yönetim Şablonları ->
Sistem tıklanır.
Pencerenin sağ
kısmında yer alan Otomatik kullan’ı kapat ayarı etkin
hale getirilir ve All drives seçilir. OK
tıklanarak ayar kaydedilir. (Windows 2000 işletim sisteminde
Otomatik kullan’ı kapat ayarı yerine Otomatik kullan’ı
devre dışı bırak ayarı yer almaktadır.)
Grup
ilkesi ayarı Windows Vista işletim sisteminde ise şu şekilde
yapılır:
Başlat
düğmesine tıklanır. Aramaya Başla kutusuna
Gpedit.msc yazılır ve ENTER tuşuna basılır.
Açılan
pencerede Bilgisayar Yapılandırması->Yönetim Şablonları ->
Windows Bileşenleri ->
Otomatik Kullan İlkeleri ayarına tıklanır.
Ayrıntılar
bölümünde yer alan Otomatik Kullan’ı Kapat
ayarına çift tıklanır.
Etkin
seçeneği işaretlenir ve Tüm sürücüler
seçeneği seçilir.
Bilgisayar yeniden
başladığında yapılan ayar etkili olacaktır.
Bu adımlar aşağıda
belirtilen kütük anahtarının değerini 0xFF olarak
ayarlamaktadır:
HK_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\MICROSOFT\Windows\CurrentVersion\Policies\Explorer\NoDriveTypeAutoRun.Windows XP Home Edition, Windows Vista Home Premium ve
Windows Vista Home işletim sistemi sürümlerinde ilgili
grup ilkesi ayarları bulunmamaktadır. Bu işletim sistemlerinde
kütük anahtarları kullanılarak aynı işlem
gerçekleştirilebilir:
Başlat
menüsünde Çalıştır kısmına regedit
yazılır ve ENTER tuşuna basılır.
Yukarıda belirtilen
KB950582 güncelleştirmesi Windows XP SP3 ve Windows Vista SP1
sürümlerinde yüklü olarak gelmektedir. Bu
sürümlerde KB950582 güncelleştirmesinin yüklenmesine
gerek yoktur.
MountPoint2 Yöntemi
Taşınabilir disk
bilgisayara ilk takıldığında, bilgisayar taşınabilir diskte
autorun.inf dosyası olup olmadığını kontrol eder. Tespit ettiği
değerleri MountPoint2 kütük anahtarına kaydeder. Bu
anahtar bilgisayara takılmış bütün cihazlara ait
bilgileri tutmaktadır.
MountPoint2 anahtarının
erişim izinleri değştirilerek autorun.inf dosyasının çalışması
engellenebilir. Bu durum bilgisayar taşınabilir diski daha önceden
tanımış olsa da geçerlidir. MountPoint2 kütük
anahtarına ait izinleri değiştirmek için şu adımlar
uygulanır:
Mountpoints2 üzerine
sağ tıklanır ve İzin (Permission) tıklanır.
Gelişmiş
tıklanır. Açılan pencerede “inherit from parent the
permission entries that apply to child objects. Include these with
entries explicitly defined here” yazan kısımda yer alan tik
kaldırılır.
Uyarı penceresinde
sırasıyla Kaldır, Evet ve Tamam tıklanır.
Bu yöntem autorun
özelliğini engellemekle birlikte, işletim sistemi üzerinde
başka etkileri olup olmadığı bilinmediğinden tavsiye
edilmemektedir. Ancak bu ayar oldukça etkilidir. Bilgisayarı
yeniden başlatmaya gerek yoktur. Ayar geri alındığında ise
Autorun özelliği çalışmaya devam etmektedir. Yukarıda
gösterilen ayarı geri almak için “inherit from parent
the permission entries that apply to child objects. Include these
with entries explicitly defined here” yazan kısma yeniden tik
konulmalı ve ayar kaydedilmelidir.
Shift Tuşu Yöntemi
Autorun.inf dosyasının
çalışmasını engellemek için en basit yol,
bilgisayara taşınabilir disk takıldığında kullanıcının shift
tuşuna basmasıdır. Bu yöntemin dejavantajı, taşınabilir
disk her takıldığında kullanıcının shift tuşuna
basmayı unutma ihtimalidir.
Eğer bilgisayar,
taşınabilir diski önceden tanımışsa bu yöntem geçersiz
olmaktadır. Yani daha önce bilgisayara takılan taşınabilir
disk shift tuşuna basılı tutularak tekrar bilgisayara
takıldığında, autorun özelliği çalışmaktadır.
Autorun Özelliğinin
Çalışıp Çalışmadığını Test Etme
Şimdi bilgisayarımızda
autorun özelliğinin çalışıp çalışmadığını
test edelim. Autorun özelliğinin çalışıp
çalışmadığını test etmek için herhangi bir USB
diskin kök klasörüne autorun.inf dosyası ve
autoruntest.cmd adlı bir komut dosyası oluşturuyoruz.
yazılır ve dosyalar
kaydedilir. Daha sonra USB disk bilgisayardan çıkarılır ve
yeniden takılır. USB disk bilgisayara takıldığında veya USB
disk üzerine çift tıklandığında "Batch
dosyasi calisti. Bilgisayarda autorun ozelligi acik" yazısı
görülürse autorun özelliği çalışıyor
demektir. Aksi durumda autorun özelliği çalışmamaktadır.
Windows XP SP3 İşletim
Sisteminde Test Sonuçları
Windows XP SP3 işletim
sisteminde bu yazıda belirtilen yöntemler test edilmiş ve
aşağıdaki sonuçlara ulaşılmıştır.
Yöntem
USB
Disk Önceden Takılmışsa
USB
Disk İlk Defa Takılmışsa
SYS:DoesNotExist
Başarılı
Başarılı
Grup
İlkesi
Başarılı
Başarılı
MounPoints2
Başarılı
Başarılı
Shift
Tuşu
Başarısız
Başarılı
Tablo 1. Test Sonuçları
Bu sonuçlara göre,
Shift Key yönteminde USB diskin ilk defa takılması durumu
hariç diğer bütün yöntemler Windows XP SP3
işletim sisteminde autorun özelliğinin kapatılmasında etkili
bir sonuç vermektedir.
Okyay bey; çok güzel ve açıklayıcı bir doküman, hemen kendim grup ilkesini uyguladım ve diğer arkadaşlarımada tavsiyede bulundum. önemli bir konu özellikle çok sayıda makina parkı olan ağlarda kullanılmalı, tekrar teşekkürler.
Başlat --> Çalıştır'a tıklayın. regedit yazıp enter'a basın. Açılan pencerede aşağıdaki ayara gelin: HKEY_LOCAL_MACHINE -> SOFTWARE -> Microsoft -> Windows NT -> CurrentVersion -> IniFileMapping Bu ayar içerisinde listenin en başında bulunan Autorun.inf dosyasına sağ tıklayarak silin. Kolay gelsin.
Tabi yayınlayabilirsiniz. Bu sitede yer alan bütün yazıları kaynak göstermek kaydıyla yayınlayabilirsiniz. Önemli olan yazıların mümkün olduğunca çok kişiye ulaşması. Evet belirttiğiniz gibi grup ilkesi yöntemi de ilk yöntem de domain yapısına sahip büyük ağlarda kolaylıkla uygulanabiliyor. Hazır Conficker virüsü de hızla yayılmaya devam ederken autorun özelliğinin engellenmesi kaçınılmaz hale geldi diye düşünüyorum. Aşağıdaki linklerde bu virüsle ilgili ayrıntılı bilgiler mevcut: http://www.ca.com/securityadvisor/virusinfo/virus.aspx?id=75911 http://vil.nai.com/vil/content/v_153464.htm http://www.ntvmsnbc.com/news/472726.asp
Grup ilkesi büyük ağlar için mükemmel bir yöntem. zaten hali hazırda bu yöntem medya yardımıyla ortama yüklenmeye çalışan tüm otomatik çalıştırma komutlarınıda engelliyor. Yani bir işletim sistemi CD'si yada herhangi bir yükleme CD'side aynı şekilde çalıştırılamıyor.Sadece USB disklerde değil tüm otomatik çalıştırmalarıda engelleyebiliyorus.Umarım bu makaleyi herkes okur OKTAY bey izninizle kendi sistemde de yayınlamak istiyorum. Tabiki kaynakları ve yazarı göstereceğim.
Bu arada tekrar belirteyim. İlk yöntem (SYS:DoesNotExist) autorun.inf dosyalarının çalışmasını anında engelliyor. Grup ilkesiyle uğraşmadan ilk yöntemin uygulanmasını tavsiye ediyoruz.
Evet gerçekten en ufak sorunlarda bile kullanıcılar internette buldukları çalıştırılabilir dosyaları veya scriptleri kullanıyorlar bilinçsizce. Aslında bu scriptlerin çoğunluğu zararlı kodlar içeriyor.Her sorunun kod gerektirmeyen makul çözümleri var bu yazıda belirtildiği gibi. Kullanıcıların mümkün olduğunca exe dosyalardan veya scriptlerden uzak durması gerekiyor. Yorumunuz için teşekkürler.
Oktay bey; güzel ve açıklayıcı bir çalışma olmuş. Çok teşekkürler. Türkiye'de bu .inf dosyalarını çeşitli yöntemlerle kapatan hatta sizin anlattıklarınız aynen yerine getiren JS komutlarıyla oluşturulmuş küçük kod parçalarıyla bile yapanlar vardı. Fakat hiç kimse çıkıpta olayı bu şekilde anlatmadı. Tekrar teşekkürler.